KNAW Repository

Klimaatverandering en het waddengebied (position paper Klimaat en Water)

Kabat, P. and Jabobs, C.M.J. and Hutjes, R.W.A. and Hazeleger, W. and Engelmoer, M. and Witte, J.P.M. and Roggema , R. and Lammerts, E.J. and Besembinder, J. and Hoekstra, P. and Berg, M. van den (2009) Klimaatverandering en het waddengebied (position paper Klimaat en Water). Waddenacademie Volgnummer 2009-06; 89 p..

[img]PDF
7Mb

Official URL: http://www.waddenacademie.knaw.nl/fileadmin/inhoud/pdf/02_taken/kennisagendarapporten/2009-06_klimaatverandering_in_het_waddengebied.pdf

Abstract

Voor een goed begrip van de klimaatverandering in het waddengebied is kennisontwikkeling noodzakelijk rond een viertal thema’s. Allereerst zijn nadere studies gewenst naar regionale, natuurlijke emissies van broeikasgassen, waarvan Duitse gegevens laten zien dat deze zeer significant kunnen zijn ten opzichte van de antropogene emissies van bijvoorbeeld methaan. Hoe kunnen de bijbehorende processen worden verklaard? Voor een volledig begrip moeten dergelijke studies gekoppeld worden aan die van primaire productie en decompositie in het ecologisch systeem en aan het netto transport door getijdenstromen naar de Noordzee. Dit moet ons in staat stellen beter in te schatten hoe het beheer van rivieren, de kustzone en de denzee deze emissies (onbedoeld) kan beïnvloeden. Daarnaast kan de waddenkustzone een hotspot worden voor toekomstige duurzame energieopwekking, waarvan de uitwerking terdege rekening moet houden met de natuurwaarden van het gebied. Onderzoek in dit spanningsveld is nodig. Ten tweede is het belangrijk, in samenwerking met vooral Duitse klimaatonderzoekinstituten, te komen tot goede regiospecifieke scenario’s voor klimaatverandering en zeespiegelstijging als basis voor ‘impactstudies’ en het ontwerp van adaptieve maatregelen. Voor de komende decennia is de onzekerheid in mondiale klimaatscenario’s klein genoeg om een vertaling naar het waddengebied zinvol te maken. Ontwerp van no-regret adaptatiemaatregelen is gebaat bij een grondige verkenning van extremen in scenario’s voor de ontwikkeling van het klimaat en de zeespiegel. De belangrijkste vragen liggen op het snijvlak tussen de snelheid van toekomstige zeespiegelstijging, het gevaar van gedeeltelijk verdrinken van de wadplaten, en de rol van natuurlijke klimaatbuffers en zandsuppleties in het waarborgen van de veiligheid. Ten derde is veel meer kennis nodig van de mogelijke invloed (‘impacts’) van klimaatverandering op morfologie, waterhuishouding en natte en droge ecologie van het waddengebied en van de robuustheid en veerkracht van bestaande natuurlijke en menselijke systemen. Reconstructie van veranderingen in het verdere verleden (laatste paar millennia) en causale analyse van huidige trends, aangevuld met vergelijkende studies van warmere wadsystemen moet de noodzakelijke kennis opleveren om de mogelijkheden en onmogelijkheden voor adaptatie aan te geven. Integrale analyses van systemen én processen zijn cruciaal. Correlatieve analyses op te kleine deelsystemen of individuele soorten volstaan niet. Tot slot zullen op basis van het voorgaande innovatieve en robuuste adaptieve maatregelen moeten worden ontwikkeld. Vanuit waterveiligheidsperspectief is aandacht nodig voor harde (bv delta-dijken) en zachte opties (dynamisch kustbeheer). Klimaatverandering en zeespiegelstijging bieden, naast dat ze een bedreiging vormen, juist ook uitgelezen kansen voor zowel natuur, landbouw maar ook andere sectoren. Wellicht zijn nieuwe functiecombinaties mogelijk zodat maatregelen een gunstige uitwerking hebben op meer dan één sector. Creatieve ideeën moeten worden doorgerekend op integrale effecten op de toekomstige situatie. Robuustheid en veerkracht zijn ook hier sleutelwoorden. Studies naar vergelijkbaarheid en mogelijkheden voor integrale kwantificering van effecten zijn daarvoor noodzakelijk. Bij dit alles is een forse inhaalslag nodig vanuit sociaaleconomische, planologische en bestuurskundige onderzoeksdisciplines.

Item Type:Report
Additional Information:Waddenacademie Volgnummer 2009-06; 89 p.
Institutes:Waddenacademie
ID Code:4927
Deposited On:14 Oct 2009 15:01
Last Modified:26 Oct 2010 14:48

Repository Staff Only: item control page